Saturday
26 May 2018

”സസ്യശാസ്ത്രത്തിലെ സര്‍വവിജ്ഞാനകോശം”

By: Web Desk | Thursday 1 February 2018 10:24 PM IST

ജോസ് ചന്ദനപ്പള്ളി

പ്രധാനമന്ത്രി ജവഹര്‍ലാല്‍ നെഹ്‌റു 1952-ല്‍ ഒരു വനിതാ ശാസ്ത്രജ്ഞയെ ബൊട്ടാണിക്കല്‍ സര്‍വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ പുന:സംഘടിപ്പിക്കാനായി ഇന്ത്യയിലേക്കു ക്ഷണിച്ചു. ലണ്ടനിലെ റോയല്‍ ഹോര്‍ട്ടികള്‍ച്ചറല്‍ സൊസൈറ്റിയില്‍ ഗവേഷണം നടത്തിക്കൊണ്ടിരുന്ന ആ വനിതയാണ് കേരളത്തില്‍ ജനിച്ച, സസ്യശാസ്ത്ര ഗവേഷണ രംഗത്തു വിസ്മയങ്ങള്‍ വിരിയിച്ച ഇ കെ ജാനകിയമ്മാള്‍! അസാമാന്യ പ്രതിഭയും അര്‍പ്പണബോധവും ആത്മാര്‍ത്ഥതയും കഠിന പരിശ്രമവും ഇച്ഛാശക്തിയും കൈമുതലായുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അധികം അറിയപ്പെടാതെ പോയ ഒരു മലയാളി വനിതാ സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞയാണ് എടവലേത്ത് കക്കാട്ട് ജാനകിയമ്മാള്‍ അഥവാ ഇ.കെ. ജാനകി അമ്മാള്‍. സസ്യശാസ്ത്ര മേഖലയില്‍ തനതായ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ച ദേശീയ, അന്തര്‍ദേശീയ പ്രശസ്തയായ ഈ മഹാ പ്രതിഭയെ കേരളം വേണ്ട വിധത്തില്‍ അംഗീകരിച്ചോ എന്ന് സംശയം. സ്ത്രീകള്‍ക്ക് ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം പോയിട്ട് അക്ഷരാഭ്യാസം തന്നെ ഒരു സ്വപ്‌നം മാത്രമായിരുന്ന, ജാതിയുടെയും മതത്തിന്റെയും പേരിലുളള വിവേചനങ്ങള്‍ അതിരൂക്ഷമായിരുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിലൂടെയാണ് ജാനകി അമ്മാള്‍ കടന്നുവന്നത്. ശാസ്ത്ര ഗവേഷണത്തിനു വേണ്ടി സമര്‍പ്പിച്ച ഒരു ജീവിതം തന്നെയായിരുന്നു അവരുടേത്. വിവാഹം പോലും കഴിച്ചിരുന്നില്ല.

ജീവിതയാത്ര

ജാനകി അമ്മാള്‍ 1897 നവംബര്‍ 4-ന് തലശ്ശേരിയിലാണ് ജനിച്ചത്. പിതാവ് സബ് ജഡ്ജിയായിരുന്ന ഇ.കെ. കൃഷ്ണന്‍. ഭാഗ്യവശാല്‍ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു പ്രാധാന്യം നല്‍കിയിരുന്ന കുടുംബമായിരുന്നു ജാനകി അമ്മാളിന്റേത്. തലശ്ശേരിയിലെ സേക്രഡ് ഹാര്‍ട്ട് കോണ്‍വെന്റിലെ സ്‌കൂള്‍ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം മദ്രാസിലെ ക്വീന്‍ മേരീസ് കോളേജിലും മദ്രാസ് പ്രസിഡന്‍സി കോളേജിലുമായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. 1921-ല്‍ പ്രസിഡന്‍സി കോളേജില്‍ നിന്ന് സസ്യശാസ്ത്രത്തില്‍ ഓണേഴ്‌സ് ബിരുദം നേടിയ അവര്‍, താമസിയാതെ മദ്രാസിലെ തന്നെ വിമണ്‍സ് ക്രിസ്ത്യന്‍ കോളേജില്‍ അധ്യാപികയായി. ആ സമയത്താണ് അമേരിക്കയിലെ മിഷിഗണ്‍ സര്‍വകലാശാലയില്‍ പഠനത്തിനുളള ബാര്‍ബോര്‍ സ്‌കോളര്‍ഷിപ്പ് ഇവര്‍ക്ക് ലഭിച്ചത്. അതു സ്വീകരിച്ച് 1925-ല്‍ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം സമ്പാദിച്ച ശേഷം തിരികെ വിമണ്‍സ് കോളേജില്‍ ജോലിയില്‍ പ്രവേശിച്ചെങ്കിലും ഗവേഷണത്തിന് ബാര്‍ബോര്‍ ഫെലോ ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനാല്‍ ജോലിയുപേക്ഷിച്ചു. ബാര്‍ബോര്‍ ഫെലോഷിപ്പ് ലഭിക്കുന്ന ആദ്യപൗരസ്ത്യദേശ വിദ്യാര്‍ത്ഥിനി എന്ന ബഹുമതിയും ജാനകി അമ്മാളിന് സ്വന്തമായി. 1931-ല്‍ ഗവേഷണ ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കിയപ്പോള്‍, ഒരു വിദേശ സര്‍വകലാശാലയില്‍ നിന്ന് ഗവേഷണ ബിരുദമായ ഡി എസ് സി നേടുന്ന ആദ്യ ഭാരതീയ വനിതയെന്ന പദവിയും അവര്‍ക്കു ലഭിച്ചു.
ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങിയ ജാനകി അമ്മാളെ കാത്തിരുന്നത് തിരുവനന്തപുരത്ത് മഹാരാജാസ് കോളേജ് ഓഫ് സയന്‍സിലെ (ഇപ്പോഴത്തെ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി കോളേജ്) ബോട്ടണി പ്രൊഫസറെന്ന പദവിയാണ്. 1932 മുതല്‍ 1934 വരെ അവിടെ സ്തുത്യര്‍ഹമായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചെങ്കിലും ഗവേഷണ താല്പര്യം മൂലം കോയമ്പത്തൂരിലെ കരിമ്പ് ഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തില്‍ ജനിതക ശാസ്ത്രജ്ഞയായി ചേര്‍ന്നു. 1934 മുതലുളള അഞ്ചു വര്‍ഷക്കാലം അവിടെ അത്യുല്‍പാദന ശേഷിയുളള സങ്കര കരിമ്പിനങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കുന്നതില്‍ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. സസ്യങ്ങളുടെ വര്‍ഗ്ഗസങ്കരണത്തിലും വര്‍ഗാന്തര സങ്കരണത്തിലും പുതിയ നേട്ടങ്ങള്‍ കൈവരിച്ചെങ്കിലും അവിടെ ഗവേഷകയെന്ന നിലയില്‍ വേണ്ടത്ര പ്രോത്സാഹനമോ അംഗീകാരമോ ലഭിക്കാതെ വന്നപ്പോള്‍ 1939-ല്‍ ജാനകിയമ്മാള്‍ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ജോണ്‍ ഇന്‍സ് ഹോര്‍ട്ടികള്‍ച്ചറല്‍ ഇന്‍സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടാണ് തിരഞ്ഞെടുത്തത്. സസ്യകോശങ്ങളുടെ ഘടനയും വിഭജനവുമൊക്കെ സൂക്ഷ്മമായി പഠിക്കുന്നത് ഇക്കാലത്താണ്. യൂറോപ്പിലെ സസ്യങ്ങളെ പഠനവിധേയമാക്കി ചില സസ്യകോശങ്ങളുടെ അനിയന്ത്രിത വിഭജനത്തെക്കുറിച്ചുളള രഹസ്യങ്ങള്‍ ചികഞ്ഞപ്പോള്‍ അത് വെളിച്ചം വീശീയത് കാന്‍സറിന്റെ കാരണങ്ങളിലേക്കു കൂടിയാണ്. അക്കാലത്തെ പ്രശസ്ത സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന സി ഡി ഡാര്‍ലിങ്‌സണുമായി സഹകരിച്ച് ജാനകി അമ്മാള്‍ രചിച്ച ദ ക്രോമസോം അറ്റ്‌ലസ് ഓഫ് കള്‍ട്ടിവേറ്റഡ് പ്ലാന്റ്‌സ് എന്ന പുസ്തകം ഇന്നു ലോകമെമ്പാടുമുളള സസ്യശാസ്ത്ര വിദ്യാര്‍ത്ഥികളുടെയും ഗവേഷകരുടെയും ആധികാരിക റഫറന്‍സ് ഗ്രന്ഥമാണ്. 1945-ല്‍ ജോണ്‍ ഇന്‍സ് ഹോര്‍ട്ടികള്‍ച്ചറല്‍ ഇന്‍സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് വിട്ട ജാനകി അമ്മാള്‍, ഇംഗ്ലണ്ടിലെ റോയല്‍ ഹോര്‍ട്ടികള്‍ച്ചറല്‍ സൊസൈറ്റിയില്‍ ആറു വര്‍ഷത്തോളം സൈറ്റോളജിസ്റ്റായി (കോശവിജ്ഞാന ശാസ്ത്രജ്ഞ) പ്രവര്‍ത്തിക്കുകയുണ്ടായി.

നെഹ്‌റുവിന്‍റെ ക്ഷണവും ഒരു തിരിച്ചുവരവും

ജാനകി അമ്മാളെപ്പോലുളള ശാസ്ത്ര പ്രതിഭകള്‍ ഇന്ത്യയുടെ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റത്തിന് അനിവാര്യമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞാണ് നെഹ്‌റു അവരെ ഇന്ത്യയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചത്. അങ്ങനെ ഒരു വ്യാഴഘട്ടക്കാലം നീണ്ട വിദേശ വാസത്തിനു ശേഷം ആ ശാസ്ത്രജ്ഞ ഇന്ത്യന്‍ മണ്ണില്‍ തിരിച്ചെത്തി. ഒരിക്കല്‍ മനസ് മടുത്ത് വിടപറഞ്ഞ സ്വന്തം നാട്ടിലേക്ക് പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ നേരിട്ടുളള ക്ഷണം എന്ന അംഗീകാരവുമായുള്ള ഒരു തിരിച്ചുവരവ്. ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ ഇന്ത്യ വിട്ടതോടെ പ്രവര്‍ത്തനരഹിതമായ ബൊട്ടാണിക്കല്‍ സര്‍വ്വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ (ബി.എസ്.ഐ.) പുന:സംഘടിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ യാണ് നെഹ്‌റു ജാനകി അമ്മാളിനെ ക്ഷണിച്ചത്. 1951-ല്‍ ഭാരതത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയ ജാനകി അമ്മാള്‍ ബിഎസ്‌ഐ സ്‌പെഷ്യല്‍ ഓഫീസറായി 1954 വരെ പ്രവര്‍ത്തിച്ചു. തുടര്‍ന്നുളള അഞ്ചു വര്‍ഷം അലഹബാദിലെ സെന്‍ട്രല്‍ ബൊട്ടാണിക്കല്‍ ലബോറട്ടറി ഡയറക്ടറായിട്ടായിരുന്നു സേവനം. അതിനു ശേഷം കാശ്മീരിലെ റീജണല്‍ റിസര്‍ച്ച് ലബോറട്ടറിയില്‍ സ്‌പെഷ്യല്‍ ഓഫീസറായി. അക്കാലത്താണ് ഹിമാലയത്തിലെ സസ്യങ്ങളില്‍ ഇവര്‍ക്ക് താല്പര്യം ജനിച്ചത്. സസ്യങ്ങളുടെ കോശവിഭജന പഠനത്തിലും ക്രോമസോം പഠനത്തിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച അവര്‍ സസ്യപരിണാമത്തെ സംബന്ധിച്ച പല നിഗമനങ്ങളിലും എത്തിച്ചേര്‍ന്നു. ഹിമാലയത്തിലെ സസ്യ ഇനങ്ങളുടെ ഉല്പത്തി, ചൈന, മ്യാന്‍മര്‍, മലേഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലെ സസ്യയിനങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക സങ്കരണം വഴിയായിരിക്കാം സംഭവിച്ചിരിക്കുക എന്ന് അവര്‍ അനുമാനിച്ചു. സസ്യശാസ്ത്രത്തില്‍ മാത്രമല്ല ഭൂവിജ്ഞാനീയത്തിലും താല്പര്യമുണ്ടായിരുന്ന അമ്മാള്‍ ഹിമാലയപര്‍വ്വത നിരകളെക്കുറിച്ചും പഠന പ്രബന്ധങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1970-ല്‍ ഔദേ്യാഗിക ജീവിതത്തില്‍ നിന്ന് വിരമിച്ചു. അന്നു മുതല്‍ മദ്രാസ് സര്‍വ്വകലാശാലയിലെ സെന്റര്‍ ഫോര്‍ അഡ്വാന്‍സ്ഡ് സ്റ്റഡീസ് ഇന്‍ ബോട്ടണിയില എമറിറ്റസ് സയന്റിസ്റ്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ലളിത ജീവിതം നയിച്ചിരുന്ന ഈ ശാസ്ത്ര സ്‌നേഹി സെന്ററിന്റെ ഫീല്‍ഡ് ലബോറട്ടറിയില്‍ തന്നെയാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്.
തേയിലയിനത്തില്‍പെട്ട മഗ്നോലിയ എന്ന ഒരിനം ചെടി അവരുടെ സംഭാവനയില്‍പ്പെടുന്നു. ചെറിയ പുഷ്പങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരിനത്തിന്റെ പേര് മഗ്നോലിയ കോബുസ് ജാനകിയമ്മാള്‍ എന്നുതന്നെയാണ്. ജമ്മുവിലെ റീജനല്‍ റിസര്‍ച്ച് ലബോറട്ടറിയില്‍ ജാനകി അമ്മാള്‍ ഹെര്‍ബോറിയം എന്ന പേരില്‍ ഒരു ബൊട്ടാണിക്കല്‍ ഗാര്‍ഡന്‍ ഉണ്ട്. കേന്ദ്രവനം പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം ടാക്‌സോണമിയില്‍ മികച്ച നേട്ടം കൈവരിക്കുന്ന ഗവേഷകര്‍ക്ക് ജാനകി അമ്മാളിന്റെ പേരിലുളള നാഷണല്‍ ടാക്‌സോണമി അവാര്‍ഡ് നല്‍കിവരുന്നുണ്ട്. ജാനകി അമ്മാളിന് ഔഷധ സസ്യങ്ങളും വിളസസ്യങ്ങളും തോട്ടവിളകളും കാട്ടുചെടികളും ആദിവാസികള്‍ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ചെടികളുമെല്ലാം ഒരു പോലെ പ്രിയപ്പെട്ടവയായിരുന്നു.
1984 ഫെബ്രുവരി 7-ന് മരണമടയുന്നതുവരെ അവര്‍ ഗവേഷണങ്ങള്‍ തുടരുകയും ചെയ്തു. അധ്യാപിക, ഗവേഷക, എഴുത്തുകാരി, പ്ലാന്റ് സൈറ്റോളജിസ്റ്റ് എന്നീ നിലകളിലും പ്രശസ്തയായ ജാനകിയമ്മാള്‍, എത്‌നോ ബോട്ടണിയിലും, ജനിതക ശാസ്ത്രം, പരിണാമം, ഫൈറ്റോ, ജോഗ്രഫി തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും ശ്രദ്ധേയമായ ഗവേഷണങ്ങള്‍ നടത്തി ലോകത്തിന് വിലമതിക്കാനാവാത്ത സംഭാവനകള്‍ നല്‍കി. എന്നാല്‍ അവര്‍ക്ക് അര്‍ഹമായ അംഗീകാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്ന് സംശയിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.
നാം ഇന്നു രുചിക്കുന്ന ഓരോ പഞ്ചസാര മധുരത്തിനു പിന്നിലും ഡോക്ടര്‍ ജാനകിയമ്മാളുടെ അക്ഷീണമായ ശാസ്ത്രബോധം പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നു എന്നു നാം മറക്കരുത്.