Friday
15 Nov 2019

ആഗോള ദാരിദ്ര്യ ലഘൂകരണത്തിന് പരീക്ഷണാത്മകമായ സമീപനം

By: Web Desk | Tuesday 15 October 2019 11:13 PM IST


ഡോ. കെ പി വിപിൻ ചന്ദ്രൻ

സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിന് 2019ലെ നൊബേൽ പുരസ്കാരം യുഎസ്എയിലെ മസാച്ചുസെറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയിലെ പ്രൊഫസർ അഭിജിത് ബാനർജി, എസ്തർ ഡഫ്ലോ, യുഎസ്എയിലെ ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ പ്രൊഫസറായ മൈക്കൽ ക്രീമറും അർഹരായി. അമർത്യാസെന്നിനുശേഷം ആദ്യമായാണ് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ഒരു ഇന്ത്യൻ വംശജന് നൊബേൽ പുരസ്കാരം ലഭിക്കുന്നത്. ആഗോള ദാരിദ്ര്യം ലഘൂകരിക്കുന്നതിന് പരീക്ഷണാത്മകമായ സമീപനം സ്വീകരിക്കുന്നത് ഗുണകരമാകുമെന്ന് ഇവരുടെ ഗവേഷണങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ആഗോള ദാരിദ്ര്യം ലഘൂകരിക്കുന്നതിന് സ്വീകരിച്ച പരീക്ഷണാത്മകമായ ഗവേഷണം വികസന സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ നിർണായകമായ ഇടപെടലുകൾ നടത്താൻ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിലൂടെ ആഗോളതലത്തിൽ ദരിദ്രരായ ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ ജീവിതം കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്താനും സാധിക്കുന്നുവെന്ന് റോയൽ സ്വീഡിഷ് അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

1961ൽ കൊൽക്കത്തയിൽ ജനിച്ച അഭിജിത് ബാനർജി കൊൽക്കത്തയിലെ പ്രസിഡന്‍സി കോളജിലും തുടർന്ന് ഡൽഹിയിലെ ജവഹർലാൽ നെഹ്റു യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടുകയും തുടർന്ന് 1988 ൽ ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും ‘ആൻ എസ്സേയ്സ് ഓൺ ഇൻഫർമേഷൻ ഇക്കണോമിക്സ്’ എന്ന തലക്കെട്ടോടെ പിഎച്ച്ഡി കരസ്ഥമാക്കി. നിലവിൽ മസാച്ചുസെറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയിലെ ഫോഡ് ഫൗണ്ടേഷൻ ഇന്റർനാഷണൽ പ്രൊഫസറായി സേവനം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. ഇതിനൊപ്പം 2003 ൽ എസ്തർ ഡഫ്ലോ, സെന്തിൽ മുല്ലൈ നാഥൻ എന്നിവർക്കൊപ്പം അബ്ദുൾ ലത്തീഫ് ജമീൽ പോവർട്ടി ആക്ഷൻ ലാബിന് രൂപം നൽകി. നിലവിൽ ഈ ലാബിന്റെ ഡയറക്ടർമാരിലൊരാളായി തുടരുന്നു. 2015 ലെ ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടന നടപ്പിലാക്കിയ സുസ്ഥിര വികസന അജൻഡയുടെ യു എൻ സെക്രട്ടറി ജനറലിന്റെ ഉന്നതാധികാര കമ്മിറ്റിയിലും നിലവിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

എസ്തർ ഡുഫ്ലോ എംഐടിയിലെ പ്രൊഫസറും അഭിജിത് ബാനർജിയുടെ ഭാര്യയുമാണ്. സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്ര നൊബേൽ നേടുന്ന ആദ്യ ദമ്പതികൾ എന്ന റെക്കോർഡിനും ഇവർ അർഹരായി. 1999 ൽ എംഐടിയിൽ എസ്തർ ഡുഫ്ലോയുടെ പിഎച്ച്ഡി ഗവേഷണത്തിൽ ജോയിന്റ് സൂപ്പർവൈസറായിരുന്നു അഭിജിത് ബാനർജി. മൈക്കൽ റോബർട്ട്  ക്രീമർ ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ വികസന സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനാണ്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ദുരിതമനുഭവിക്കുന്നവരെ സഹായിക്കുന്നതിൽ ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പങ്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. ക്രീമറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ദാരിദ്ര്യനിർമ്മാർജ്ജനത്തിന്റെ പരീക്ഷണാത്മകമായ സമീപനത്തിലൂടെ അന്തർദേശീയതലത്തിലുള്ള സാമൂഹിക – വികസന പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ഒരു പരിധിവരെ പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ സാധിക്കുമെന്ന് വിലയിരുത്തുന്നു.

ആഗോളതലത്തിൽ 1930 കളിൽ അനുഭവിച്ച സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യവും രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിന്റെ കെടുതികളും ലോക ജനതയുടെ ജീവിതം ദുരിതപൂർണമാക്കി മാറ്റി. 1930 നുശേഷമുള്ള ആഗോള സാമ്പത്തിക – സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാൻ നിലവിലുള്ള സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രസമീപനത്തിന് സാധിക്കാതെവരികയും വികസനത്തിന് പ്രാമുഖ്യം നൽകിയുള്ള സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്ര സമീപനം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ആഗോളതലത്തിലുയർന്നുവന്ന സാമ്പത്തിക ശാഖയാണ് വികസന സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രം. വികസന സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രം രൂപം കൊണ്ടുവെങ്കിലും 1960 ന് ശേഷമാണ് കൂടുതൽ ഗവേഷണങ്ങൾ ആഗോളതലത്തിൽ നടക്കുന്നത്. മൂന്നാം ലോക രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള വികസന പ്രശ്നങ്ങളാണ് പ്രധാനമായും വികസന സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം. ദാരിദ്ര്യം, പട്ടിണി, പോഷകാഹാരക്കുറവ്, അസമത്വം, വികസന മുരടിപ്പ്, പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയാണ് ഇവയിൽ പ്രധാനമായിട്ടുള്ളത്.

1990ൽ ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടന പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മാനവിക വികസന റിപ്പോർട്ട് വികസന സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് വേഗം കൂട്ടി. 1990 ന് മുമ്പുവരെ ആഗോളതലത്തിൽ സാമ്പത്തിക വളർച്ച കേവലം വളർച്ചാനിരക്കിനെ മാത്രം ആധാരമാക്കിയിട്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ മുതലാളിത്ത താൽപര്യങ്ങളെ മാത്രം മുൻനിർത്തിയിട്ടുള്ള വളർച്ചയിലൂടെ സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം ദുരിതപൂർണമായി മാറി. അങ്ങനെ മാനുഷിക മുഖത്തോടെയുള്ള സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള ശ്രമങ്ങൾ പല കോണുകളിലും ആരംഭിച്ചു. അതിന്റെ തുടക്കമാണ് മാനവിക വികസന റിപ്പോർട്ടിന്റെ ആവിർഭാവം. തുടർന്ന് ആഗോളതലത്തിൽ ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടന 2000 മാണ്ട് സഹസ്രാബ്ദ വികസന അജൻഡയ്ക്ക് രൂപം നൽകുകയും 2015 ഓടുകൂടി ലോക രാജ്യങ്ങൾ നേടിയെടുക്കേണ്ട വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾ രൂപീകരിച്ചു. തുടർന്ന് 2015ൽ യു എൻ സുസ്ഥിര വികസന അജൻഡയ്ക്ക് രൂപം നൽകി മുന്നേറുമ്പോഴാണ് അഭിജിത് ബാനർജി, എസ്തർ ഡഫ്ലോ, മൈക്കൽ ക്രീമർ എന്നീ മൂന്ന് വികസന സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ നൊബേൽ പുരസ്കാരം ലഭിക്കുന്നത്. ഇതിന് മുമ്പ് വികസന സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞരായ അമർത്യാസെൻ (1998), ആംഗസ് ഡീറ്റൺ (2015) എന്നിവർക്കും നൊബേൽ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അഭിജിത് ബാനർജിയും സംഘവും നേടിയ ഗവേഷണ ഫലങ്ങൾ വിലയിരുത്തുന്നതിന് മുമ്പ് പരിശോധനാ വിഷയമാക്കേണ്ടത് അമർത്യാസെൻ വികസന സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ക്ഷേമ സങ്കൽപ്പത്തിന് നൽകിയ ശക്തമായ ആശയ സമ്പുഷ്ടതയാണ്. അമർത്യാസെന്നിന്റെ ക്ഷേമ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്ര സമീപനത്തിൽ സാമൂഹിക അവസരങ്ങളുടെ ആക്സിയോമാറ്റിക് സിദ്ധാന്തം മുതൽ ക്ഷേമ, ദാരിദ്ര്യ സൂചികകളുടെ നിർവചനവും ബംഗാൾ ക്ഷാമത്തിന്റെ അനുഭവപരമായ പഠനങ്ങളും വിലയിരുത്തുന്നു. കൂട്ടായ തീരുമാനങ്ങളെടുക്കുമ്പോൾ വ്യത്യസ്ത വ്യക്തികളുടെ ക്ഷേമത്തെ കുറിച്ചുള്ള ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ സമൂഹത്തിലെ ക്ഷേമത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത വിതരണ മാർഗങ്ങൾ താരതമ്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സൈദ്ധാന്തിക അടിത്തറ അമർത്യാസെൻ വികസിപ്പിച്ചിരുന്നു. അമർത്യാസെന്നും ജീൻഡ്രീസും എഴുതിയ ‘ദാരിദ്ര്യവും ക്ഷാമവും’ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ക്ഷാമം എങ്ങനെ തടയാം, അല്ലെങ്കിൽ ക്ഷാമം ഉണ്ടായാൽ അതിനെ എങ്ങനെ പരിമിതപ്പെടുത്താം എന്നിവ വിശദീകരിക്കുന്നു. ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെയും ക്ഷാമത്തിന്റെയും ചില അനുഭവ ഫലങ്ങളുടെ സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് വിമർശകർ ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും വികസന സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രധാന സംഭാവനയാണ് ഈ പുസ്തകം. അമർത്യാസെൻ വികസന സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ തുടങ്ങിവച്ച ശക്തമായ മാനവിക വികസന സമീപനം അഭിജിത് ബാനർജിയെപ്പോലുള്ള പുതിയകാല സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞരും പിന്തുടരുന്നതിന്റെ തെളിവാണ് ഈ വർഷത്തെ നൊബേൽ പുരസ്കാര ലബ്ധി.

ആഗോള ദാരിദ്ര്യം ലഘൂകരിക്കുന്നതിന് പരീക്ഷണാത്മകമായ സമീപനം സ്വീകരിക്കുകയാണ് അഭിജിത് ബാനർജി, എസ്തർ ഡഫ്ലോ, മൈക്കൽ ക്രീമർ എന്നിവർ ചെയ്തത്. കഴിഞ്ഞ രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയിൽ ലോകത്തിലെ വിവിധ രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ നടത്തിയ പരീക്ഷണാധിഷ്ഠിത ഗവേഷണം വികസന സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രശാഖയുടെ പ്രസക്തി വർധിപ്പിക്കാൻ സാധിച്ചു. 1990 കളുടെ മധ്യത്തിൽ ക്രീമറും സംഘവും പടിഞ്ഞാറൻ കെനിയയിലെ സ്കൂളിലെ പഠനഫലങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിരവധി ഇടപെടലുകൾ പരീക്ഷിക്കുന്നതിന് ഫീൽഡ് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും അത് എത്രത്തോളം വിജയകരമാണെന്നും മനസിലാക്കി. തുടർന്ന് മൈക്കൽ ക്രീമറിനൊപ്പം അഭിജിത് ബാനർജിയും എസ്തർ ഡഫ്ലോയും സമാനമായ പരീക്ഷണങ്ങൾ ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ നടത്തി. ഇന്ത്യയിലെ സ്കൂളുകളിൽ നടത്തിയ പരീക്ഷണാടിസ്ഥാന സമീപനത്തിൽ മൂന്ന് രീതികളാണ് അവലംബിച്ചത്. ഒന്നാമതായി, കുട്ടികളെ സ്കൂളുകളിൽ എത്തിക്കുക, രണ്ടാമതായി, അവർക്ക് ഉച്ച ഭക്ഷണപദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുക. മൂന്നാമതായി, പഠനത്തിൽ താൽപര്യക്കുറവും പഠനത്തിൽ പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന കുട്ടികൾക്ക് പരിഹാര ട്യൂട്ടോറിയൽ പ്രോഗ്രാമുകൾ നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ഇന്ത്യയിലെ കുട്ടികൾക്കിടയിൽ പരിഹാര ട്യൂട്ടോറിയൽ പ്രോഗ്രാമുകൾ വിജയകരമാണെന്ന് അഭിജിത് ബാനർജിയും സംഘവും കണ്ടെത്തി.

2011ൽ അഭിജിത് ബാനർജിയും എസ്തർ ഡഫ്ലോയും സംയുക്തമായി രചിച്ച “ദാരിദ്ര്യ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രം” എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ദാരിദ്ര്യം ലഘൂകരിക്കുന്നതിന് ക്രമരഹിതമായ നിയന്ത്രണ പരീക്ഷണങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്ന് 15 വർഷത്തെ അനുഭവം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ലോക പ്രശസ്ത നൊബേൽ ജേതാവായ അമർത്യാസെന്നിന്റെ അവതാരികയോടെയാണ് ഈ പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ അവതാരികയിൽ അമർത്യാസെൻ ഇങ്ങനെ കുറിച്ചു: “ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് ശ്രദ്ധേയരായ രണ്ട് ഗവേഷകരുടെ അത്ഭുതകരമായ ഉൾക്കാഴ്ചയുള്ള പുസ്തകമാണിത്.”അഭിജിത് ബാനർജിയും എസ്തർ ഡഫ്ലോയും രചിച്ച ‘ഗുഡ് ഇക്കണോമിക്സ് ഫോർ ഹാർഡ് ടൈംസ്’ എന്ന പുസ്തകം 2019 നവംബർ മാസം പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പാണ് ഈ പുരസ്കാരം ലഭിക്കുന്നത്.

ആഗോള ദാരിദ്ര്യം കുറയ്ക്കുന്നതിന് ഫീൽഡ് അധിഷ്ഠിതമായ പരീക്ഷണങ്ങൾ ഏറ്റവും നല്ല മാർഗമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞവരാണ് അഭിജിത് ബാനർജി, എസ്തർ ഡഫ്ലോ, മൈക്കൽ ക്രീമർ  എന്നിവർ. അതിനൊപ്പം സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ മാനവികതയ്ക്ക് വളരെ ഉന്നതസ്ഥാനമുണ്ടെന്നും ഈ പുരസ്കാര ലബ്ധിയിലൂടെ ആഗോള ജനതയ്ക്ക് ഒരു വഴികാട്ടിയായി മാറാൻ ഈ ഗവേഷണം വഴിതെളിയിക്കും. മുതലാളിത്ത സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്ര സമീപനത്തിൽ നിന്നും മാനവിക കേന്ദ്രീകൃത സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്ര സമീപനത്തിലേക്കുള്ള വിപ്ലവകരമായ ചുവടുവയ്പ്പാണിത്.

(ലേഖകൻ കണ്ണൂർ കൃഷ്ണമേനോൻ സ്മാരക ഗവൺമെന്റ് വനിതാ കോളജിലെ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്ര വിഭാഗം അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറാണ്).

Related News