വൈകിയെത്തുന്ന നീതി

Web Desk
Posted on October 31, 2020, 5:00 am

വൈകിയെത്തുന്ന നീതി, നീതിനിഷേധത്തിന് തുല്യമാണെന്നത് നിയമമേഖലയിലെ സുപ്രസിദ്ധമായ ഉദ്ധരണിയാണ്. കോടതികളിൽ കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന കേസുകൾ തീർപ്പാക്കുന്നതിലുള്ള കാലതാമസമാണ് നീതി വൈകുന്നതിനുള്ള പ്രധാന കാരണമാകുന്നത്. അതിന് വഴിവയ്ക്കുന്നതാകട്ടെ കോടതി നടപടികളിലെ സങ്കീർണതയ്ക്കൊപ്പം പ്രധാനവില്ലനാകുന്നത് ജഡ്ജിമാരുടെ തസ്തികകൾ ഒഴിഞ്ഞു കിടക്കുന്നുവെന്നതാണ്. കഴിഞ്ഞവർഷം ജൂണിൽ പുറത്തുവന്ന കണക്കുകൾ പ്രകാരം നമ്മുടെ 25 ഹൈക്കോടതികളിൽ മാത്രം കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന കേസുകളുടെ എണ്ണം 43.55 ലക്ഷമാണ്. ഇതിൽ 8.35 ലക്ഷം കേസുകളും പത്തുവർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ളവയാണെന്ന് രാജ്യസഭയിൽ നല്കപ്പെട്ട മറുപടിയിൽ പറയുന്നുണ്ട്. 8.44 ലക്ഷം കേസുകളാകട്ടെ അഞ്ചുമുതൽപത്തുവരെ വർഷം പഴക്കമുള്ളവയും. തീർപ്പാകാതെ കിടക്കുകയായിരുന്ന കേസുകളിൽ 12.15 ലക്ഷം കുറ്റകൃത്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതും 18.75 ലക്ഷം കേസുകൾ സിവിൽ വ്യവഹാരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയുമായിരുന്നു. നേരത്തേ ഇരുപത് വർഷത്തിലധികമായി നീതിക്കുവേണ്ടി കോടതി കയറിയിറങ്ങേണ്ടിവരുന്നവരുടെവാർത്തകളും പുറത്തുവരികയുണ്ടായി.

കഴിഞ്ഞ ദിവസം സർക്കാർ രേഖകളെ ഉദ്ധരിച്ച് പുറത്തുവന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം പരമോന്നത കോടതിയിൽ പോലും നാല് ജഡ്ജിമാരുടെ ഒഴിവുകളുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ വർഷം നവംബറിൽ വിരമിച്ച ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് രഞ്ജൻ ഗോഗോയിയുടെ ഒഴിവും ഇതിലുൾപ്പെടുന്നുണ്ട്. അതിനർത്ഥം ഒരുവർഷത്തോളമായി ആ തസ്തിക ഒഴിഞ്ഞു കിടക്കുന്നുവെന്നാണ്. ഈ വർഷം മെയ് 20 ന് വിരമിച്ച ദീപക് ഗുപ്ത, ജൂലൈ 19ന് വിരമിച്ച ആർ ഭാനുമതി, സെപ്റ്റംബർ 20 ന് വിരമിച്ച അരുൺമിശ്ര എന്നിവർക്ക് പകരവും നിയമനം നടന്നിട്ടില്ല. രാജ്യത്തെ 25 ഹൈക്കോടതികളിൽ 1079 ജഡ്ജിമാരുടെ തസ്തികകളുള്ളതിൽ 404 എണ്ണം ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുകയാണ്. ഏകദേശം 37 ശതമാനത്തിലധികം. വിരമിക്കൽ, രാജി, മരണം, സ്ഥാനക്കയറ്റം എന്നിവയാണ് ഒഴിവുകളുണ്ടാകുന്നതിന് കാരണമായത്. ഒന്നരവർഷം മുമ്പ് ലോക്‌സഭയിൽ നല്കിയ മറുപടി പ്രകാരം ഹൈക്കോടതികളിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഒഴിവുകളുടെ എണ്ണം 399 ആയിരുന്നു. ഇപ്പോഴത് 404 ആയിരിക്കുന്നു.

കഴിഞ്ഞ ഒരുവർഷമായി ഒരു തസ്തികപോലും നികത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് മാത്രമല്ല പുതിയ ഒഴിവുകളുണ്ടാവുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നുവെന്ന് വേണം മനസിലാക്കുവാൻ. ഇങ്ങനെ ദീർഘകാലം ജഡ്ജിമാരുടെ തസ്തികകൾ ഒഴിഞ്ഞു കിടക്കുന്നത് കേസുകൾ വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കുന്നതിന് കാലതാമസമുണ്ടാക്കുവെന്നത് യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. എന്തുകൊണ്ട് ഇത്തരത്തിൽ നിയമനത്തിൽ കാലതാമസമുണ്ടാകുന്നു എന്ന് പരിശോധിക്കുമ്പോൾ അത് കേന്ദ്രസർക്കാർ നീതിനിർവഹണ സംവിധാനത്തെ അവഗണിക്കുന്നതിന്റെ ഫലമാണെന്ന് വ്യക്തമാകും. നിക്ഷിപ്ത താല്പര്യങ്ങളോടെ ജഡ്ജിമാരുടെ നിയമനത്തെ സമീപിക്കുന്നതിന്റെ പരിണിത ഫലമാണിതെന്ന് നേരത്തെയുണ്ടായ വിവാദങ്ങൾ പരിശോധിച്ചാൽ വ്യക്തമാകുന്നതുമാണ്. സുപ്രീംകോടതിയില്‍ ജഡ്ജിമാരുടെ ഒഴിവുണ്ടായാല്‍ കൊളീജിയത്തിന്റെ ശുപാർശ പ്രകാരം ചീഫ് ജസ്റ്റിസാണ് നിയമനം സംബന്ധിച്ച ശുപാര്‍ശ കേന്ദ്രത്തിനു നല്‍കേണ്ടത്. കേന്ദ്ര നിയമ‑നീതി-കമ്പനികാര്യ മന്ത്രാലയം ശുപാര്‍ശ പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് സമര്‍പ്പിക്കും. പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ അനുമതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ നല്‍കുന്ന നിര്‍ദ്ദേശ പ്രകാരം രാഷ്ട്രപതിയാണ് നിയമനം നടത്തുന്നത്. ഹൈക്കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസുമാരുടെ നിയമനത്തില്‍ ഏകദേശം സമാനമായ പ്രക്രിയയാണെങ്കിലും ഇക്കാര്യത്തില്‍ സംസ്ഥാന സര്‍ക്കാരിന്റെ അഭിപ്രായം കൂടി തേടും.

ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജിമാരുടെ ഒഴിവുകള്‍ സംബന്ധിച്ച ശുപാര്‍ശ ചീഫ് ജസ്റ്റിസുമാര്‍ സംസ്ഥാന മുഖ്യമന്ത്രിമാര്‍ക്കാണ് സമര്‍പ്പിക്കുന്നത്. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഉപദേശത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ ഗവര്‍ണര്‍ ശുപാര്‍ശ കേന്ദ്ര നിയമ മന്ത്രാലയത്തിനു സമര്‍പ്പിക്കും. മന്ത്രാലയം ശുപാര്‍ശ സുപ്രീം കോടതിക്കു നല്‍കും. സുപ്രീം കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് നടപടി ക്രമങ്ങള്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കി ശുപാര്‍ശ കേന്ദ്രത്തിനു അയയ്ക്കും. തുടര്‍ന്ന് മന്ത്രാലയം ഇത് പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് അയച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർദ്ദേശ പ്രകാരം രാഷ്ട്രപതിയുമാണ് നിയമനം നടത്തുകയെന്നതാണ് രീതി. കൊളീജിയം ശുപാർശ നല്കിയാലും യഥാസമയം നിയമനം നടക്കുന്നില്ലെന്നതാണ് ഒഴിവുകൾ അനന്തമായി തുടരുന്നതിന് ഇടയാക്കുന്നതെന്ന് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. ഹൈക്കോടതികളുടെ ശുപാര്‍ശകള്‍ പ്രകാരം എത്തിയ പലപേരുകളും കേന്ദ്രത്തിന് അനഭിമതമാണെന്ന കാരണത്താല്‍ നടപടി ക്രമങ്ങളില്‍ കാലതാമസം വരുത്തുന്ന രീതി കേന്ദ്രം പുലര്‍ത്തുന്നതിനെതിരെ എതിര്‍പ്പുകള്‍ ശക്തമായിരുന്നു. കേന്ദ്ര നിയമ മന്ത്രാലയത്തിന്റെയും കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാരിന്റെയും സ്ഥാപിത താല്പര്യങ്ങളാണ് ജഡ്ജിമാരുടെ നിയമനത്തില്‍ കാലതാമസം വരുത്തുന്നതെന്നാണ് നിയമ വിദഗ്ദ്ധരുടെ അഭിപ്രായം.

എന്തായാലും കോടതികളിൽ ജഡ്ജിമാരുടെ തസ്തികകൾ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നതിന്റെ ആത്യന്തിക ഫലം കേസുകൾ തീർപ്പാക്കുന്നത് വൈകിപ്പിക്കുന്നുവെന്നതു തന്നെയാണ്. ഇത് നീതി ലഭ്യമാകുന്നതിനെയും വൈകിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് നിഷ്പക്ഷമായ നീതിനിർവഹണം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും കേസുകൾ വേഗത്തിൽ തീർപ്പ് കല്പിച്ച് ഇരകൾക്ക് നീതി ലഭ്യമാക്കുന്നതിനും നടപടികളുണ്ടാകണം. സ്വേച്ഛാധിപത്യഭരണകൂടങ്ങൾ നീതിനിർവഹണത്തെ തടസപ്പെടുത്തുമെന്നത് ലോകത്തെല്ലായിടത്തുമുള്ള അനുഭവമാണ്. അതുതന്നെയാണ് നമ്മുടെ രാജ്യത്തും ബിജെപി ഭരണത്തിന് കീഴിൽ സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.