ലോകം ഇന്ന് ഒരു പുതിയ യുദ്ധകാലത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ഈ യുദ്ധത്തിന് എല്ലായ്പ്പോഴും മുന്നറിയിപ്പുകളില്ല. ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനങ്ങളില്ല. പലപ്പോഴും അത് തുടങ്ങുന്നത് ഒരു വാർത്താക്കുറിപ്പിലൂടെയോ, ഒരു സാമ്പത്തിക തീരുമാനത്തിലൂടെയോ, ഒരു “നിയമനടപടി“യിലൂടെയോ ആയിരിക്കും. എന്നാൽ അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ ബോംബുകളേക്കാൾ മാരകാംവിധം മനുഷ്യജീവിതങ്ങളെ തകർക്കുന്നു. വെനസ്വേലയിൽ അടുത്തിടെ നടന്ന അമേരിക്കൻ സൈനിക ഇടപെടലും അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ സംഭവവികാസങ്ങളും ഈ പുതിയ യുദ്ധരൂപത്തിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തമായ ഉദാഹരണങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഇത് ഒരു രാജ്യത്തിനുമേൽ നടന്ന സൈനിക നടപടി മാത്രമല്ല. അന്താരാഷ്ട്ര നിയമം, ജനാധിപത്യം, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ശക്തിയുടെ ഇച്ഛയ്ക്ക് കീഴടങ്ങുന്ന ഒരു ആഗോള രാഷ്ട്രീയഘട്ടത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനമാണ്. ഇത് മനസിലാക്കാൻ, നാം വെനസ്വേലയെ മാത്രം നോക്കിയാൽ മതിയാകില്ല. ഈ സംഭവത്തെ ഗാസയോടും ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയോടും ആഫ്രിക്കയോടും അതെ, ഇന്ത്യയോടും ബന്ധിപ്പിച്ച് വായിക്കേണ്ടതുണ്ട്. കാരണം ഇത് ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവമല്ല. ഒരു തുടർനാടകമാണ്.
ആധുനിക സാമ്രാജ്യത്വം യുദ്ധം ആരംഭിക്കുന്നത് പലപ്പോഴും സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളിലൂടെയാണ്. ബാങ്കിങ് സംവിധാനങ്ങളെ തടഞ്ഞുവയ്ക്കുക, വ്യാപാര ബന്ധങ്ങൾ വിച്ഛേദിക്കുക, വിദേശനിക്ഷേപങ്ങൾ തടയുക, അവശ്യവസ്തുക്കളുടെ ഇറക്കുമതി അസാധ്യമാക്കുക — ഈ നടപടികൾ എല്ലാം ഔദ്യോഗികമായി “നയതന്ത്ര സമ്മർദം” എന്നാണ് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇവ ജനജീവിതത്തെ നേരിട്ട് ലക്ഷ്യമിടുന്ന ആക്രമണങ്ങളാണ്.
വെനസ്വേലയിലെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി ഭരണപരമായ പിഴവുകൾ മാത്രം കൊണ്ടുണ്ടായതാണെന്ന് പറയുന്നത് ഒരു അപൂർണ സത്യമാണ്. വർഷങ്ങളായി തുടരുന്ന ഉപരോധങ്ങൾ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. ആശുപത്രികളിൽ മരുന്നുകൾ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ, ഭക്ഷ്യവിതരണം തകരുമ്പോൾ, സാധാരണക്കാർ ദുരിതം അനുഭവിക്കുമ്പോൾ അതിനെ ഭരണകൂട പരാജയമായി മാത്രം ചിത്രീകരിക്കുന്നത് രാഷ്ട്രീയമായി കബളിപ്പിക്കലാണ്.
ഗാസയിൽ ഈ സാമ്പത്തിക യുദ്ധം കൂടുതൽ തുറന്ന രൂപത്തിലാണ്. അവിടെ വൈദ്യുതിയും വെള്ളവും ഇന്ധനവും പോലും രാഷ്ട്രീയ ആയുധങ്ങളാണ്. ഒരു പ്രദേശത്തെ മുഴുവൻ ജനതയെയും കൂട്ടത്തോടെ ശിക്ഷിക്കുന്ന ഈ രീതി അന്താരാഷ്ട്ര നിയമപ്രകാരം തന്നെ ഗുരുതരമായ കുറ്റകൃത്യമാണ്. എന്നാൽ ശക്തൻ ചെയ്യുന്ന കുറ്റങ്ങൾ പലപ്പോഴും “സുരക്ഷാ നടപടികൾ” എന്ന പേരിൽ ന്യായീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

ഒരു യുദ്ധം വിജയിക്കണമെങ്കിൽ ആയുധങ്ങളേക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ടത് ഭാഷയാണ്. വെനസ്വേലയെയും ഗാസയെയും കുറിച്ചുള്ള മുഖ്യധാര മാധ്യമങ്ങളുടെ റിപ്പോർട്ടുകൾ പരിശോധിച്ചാൽ, ഭാഷ എങ്ങനെ രാഷ്ട്രീയ ആയുധമാകുന്നു എന്ന് വ്യക്തമായി കാണാം.
ആക്രമണം “ഇടപെടൽ” ആയി മാറുന്നു. കൂട്ടക്കൊല “സംഘർഷം” ആയി മാറുന്നു. അധികാരം ചോദ്യംചെയ്യുന്നത് “അസ്ഥിരത” ആയി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ, യാഥാർത്ഥ്യം വാക്കുകളുടെ അടിയിൽ മൂടപ്പെടുന്നു. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ നേതാവിനെ “ഡിക്‌ടേറ്റർ (സ്വേച്ഛാധിപതി)” എന്ന് വിളിച്ചാൽ, അയാൾക്കെതിരായ ഏത് നടപടിയും ന്യായീകരിക്കാൻ എളുപ്പമാകും. ഒരു ജനതയുടെ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനെ “ഭീകരവാദം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചാൽ, അവരുടെ മരണം വാർത്തയിലെ ഒരു സംഖ്യയായി ചുരുങ്ങും.
ഇവിടെ മാധ്യമങ്ങൾ നിരീക്ഷകരല്ല, പങ്കാളികളാണ്. സാമ്രാജ്യത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക അടിത്തറ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അവ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തെക്കുറിച്ച് നാം പലപ്പോഴും ഒരു സിദ്ധാന്തപരമായ ധാരണയാണ് പുലർത്തുന്നത്. എല്ലാ രാജ്യങ്ങൾക്കും ബാധകമായ, നിഷ്പക്ഷമായ ഒരു നിയമക്രമം. പക്ഷേ പ്രയോഗത്തിൽ, നിയമം ശക്തിയുടെ അനുപാതത്തിൽ വളഞ്ഞുമാറുന്ന ഒന്നാണ്.
ചില രാജ്യങ്ങൾ ആക്രമിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഉടൻ അന്വേഷണങ്ങൾ ആരംഭിക്കും. ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തും, പ്രമേയങ്ങൾ പാസാക്കും. എന്നാൽ മറ്റു ചില രാജ്യങ്ങൾ നടത്തുന്ന അതേ പ്രവൃത്തികൾക്ക് യാതൊരു ശിക്ഷയും ഉണ്ടാകില്ല. ഇതൊരു അപാകതയല്ല. ഇതാണ് സംവിധാനത്തിന്റെ സ്വഭാവം.
അന്താരാഷ്ട്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ പലപ്പോഴും വന്‍ശക്തികളുടെ രാഷ്ട്രീയ ഇച്ഛയ്ക്ക് കീഴടങ്ങുന്നു. അതിനാൽ തന്നെ, നിയമം നീതിയുടെ ഉപകരണമാകുന്നതിന് പകരം, രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദത്തിന്റെ ആയുധമായി മാറുന്നു. ദുർബലർക്കെതിരെ കർശനവും ശക്തർക്കെതിരെ മൃദുവുമായ നിയമം, യഥാർത്ഥത്തിൽ നിയമമല്ല; അത് അധികാരമാണ്.
വെനസ്വേലയിലെയും ഗാസയിലെയും സംഘർഷങ്ങളെ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളായി മാത്രം കാണുന്നത് അപൂർണമാണ്. അവ പരിസ്ഥിതിയിലുണ്ടാക്കുന്ന ദീർഘകാല നാശം പലപ്പോഴും ചർച്ചകളിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നു.
വെനസ്വേലയിൽ എണ്ണയും ഖനനവും കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയമാണ് പരിസ്ഥിതിയെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിക്കുന്നത്. സാമ്രാജ്യത്വ ഇടപെടലുകൾ ശക്തമാകുമ്പോൾ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ നിയമങ്ങൾ ആദ്യം അവഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ലാഭം മാത്രമാണ് മാനദണ്ഡമാകുന്നത്. ഗാസയിൽ, ബോംബാക്രമണങ്ങൾ മണ്ണിനെയും വെള്ളത്തെയും വിഷമാക്കുന്നു. തകർന്ന അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ഒരു തലമുറയുടെ ഭാവിയെ തന്നെ ബാധിക്കുന്നു. ഇത് യുദ്ധത്തിന്റെ “അനുബന്ധ നാശം” അല്ല. ഇത് യുദ്ധത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ഇവയെല്ലാം ഇന്ത്യയുമായി എന്ത് ബന്ധമുണ്ട് എന്ന ചോദ്യം സ്വാഭാവികമാണ്. ഉത്തരം ലളിതമാണ്: സാമ്രാജ്യത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വിജയമോ പരാജയമോ ഒരിടത്ത് മാത്രം നിൽക്കുന്നില്ല. ഒരു രാജ്യം അന്താരാഷ്ട്ര അനീതികളോട് മൗനം പാലിക്കുമ്പോൾ, അത് സ്വന്തം ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളെയും ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. വിദേശനയത്തിലെ മൃദുത്വം ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിലും പ്രതിഫലിക്കും, കോർപറേറ്റുകളുടെ അമിത സ്വാധീനം, ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ക്ഷയം — ഇവയെല്ലാം പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ട പ്രക്രിയകളാണ്.
ഇന്ത്യക്ക് സാമ്രാജ്യത്വ വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്. ആ ചരിത്രം വെറും ഓർമ്മയായി മാറുമ്പോൾ, അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് അവസരവാദം നിറയും. അത് ഒരു രാജ്യത്തിന് ദീർഘകാലത്ത് ചെലവേറിയതാകും.

രാഷ്ട്രീയം പലപ്പോഴും കണക്കുകളായി ചുരുങ്ങുന്നു. എന്നാൽ ആ കണക്കുകൾക്കുള്ളിൽ മനുഷ്യരുണ്ട്. ഗാസയിലെ ഒരു കുട്ടി, വൈദ്യുതി ഇല്ലാത്ത ആശുപത്രിയിൽ ചികിത്സ കിട്ടാതെ മരിക്കുന്നു. വെനസ്വേലയിലെ ഒരു വയോധികൻ, ലഭിക്കേണ്ട മരുന്ന് എത്താത്തതിനാൽ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഈ മരണങ്ങൾ “സ്വാഭാവികം” ആയി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടാം. പക്ഷേ അവ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളുടെ ഫലമാണ്.
ഈ മനുഷ്യരെ മറന്നാൽ, രാഷ്ട്രീയം ശൂന്യമാകും. സാമ്രാജ്യത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നതും അതാണ് മനുഷ്യരെ കണക്കുകളാക്കി മാറ്റുക. വെനസ്വേലയിലുണ്ടാകുന്നത് ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവമല്ല. ഗാസയിൽ നടക്കുന്നതും അങ്ങനെ തന്നെ. ഇവ എല്ലാം ചേർന്ന് ഒരു ആഗോള രാഷ്ട്രീയ പ്രവണതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു — ശക്തി നിയമത്തെ മറികടക്കുന്ന പ്രവണത. ഈ ഘട്ടത്തിൽ മൗനം പാലിക്കുന്നത് നിഷ്പക്ഷതയല്ല. അത് ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പാണ്. അക്രമിയുടെ പക്ഷത്ത് നിൽക്കുന്ന ഒരു മൗനം.
ചരിത്രം പിന്നീട് ചോദിക്കും: അനീതിയുടെ കാലത്ത് നിങ്ങൾ എന്തു ചെയ്തു? നിങ്ങൾ വാക്കുകൾകൊണ്ടെങ്കിലും പ്രതികരിച്ചിട്ടുണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ മൗനത്തിന്റെ സുരക്ഷ തെരഞ്ഞെടുത്തോ? ജനാധിപത്യം നിലനിൽക്കുന്നത് മൗനത്തിലൂടെയല്ല. അത് നിലനിൽക്കുന്നത് ചോദ്യം ചെയ്യലിലൂടെയാണ്.