കേന്ദ്ര അവഗണനയ്ക്കിടയിലും മുന്നേറിയ കേരളം

ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഫെഡറൽ ഘടനയിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ഭരണപരമായും സാമ്പത്തികമായും സ്വയംഭരണാവകാശം ഉറപ്പാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ കുറെ വർഷങ്ങളായി ആ അവകാശങ്ങൾ ക്രമാതീതമായി ചുരുക്കപ്പെടുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷമാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ചില സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഈ സാഹചര്യത്തിൽ മൗനം പാലിക്കുകയോ കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഇച്ഛയ്ക്ക് കീഴടങ്ങുകയോ ചെയ്തപ്പോൾ, കേരളം മറ്റൊരു വഴി തെരഞ്ഞെടുത്തു. കേന്ദ്ര അവഗണനയെയും സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങളെയും നേരിട്ടുകൊണ്ട്, ജനങ്ങളെ മുൻനിർത്തിയുള്ള വികസന പാതയിൽ മുന്നേറുക എന്നതാണ് ആ വഴി.
കേരളം അനുഭവിച്ചത് ഒരു സാധാരണ ഭരണകാലയളവായിരുന്നില്ല. ജിഎസ്‌ടി നഷ്ടപരിഹാരത്തിൽ ഉണ്ടായ നീണ്ട താമസം, കടം എടുക്കുന്നതിന് ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ, കോവിഡ് മഹാമാരിക്കാലത്തെ സാമ്പത്തിക സമ്മർദങ്ങൾ, പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങൾ, ഒടുവിൽ യൂണിയൻ ബജറ്റുകളിൽ ആവർത്തിച്ചുള്ള അവഗണന ഇതെല്ലാം ഒരുമിച്ച് വന്ന ഒരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്. എന്നിട്ടും കേരളം തളർന്നില്ല. കാരണം, ഇവിടെ ഭരണം ഒരു അക്കൗണ്ടിങ് അഭ്യാസമല്ല, അത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ ദർശനമാണ്.
കേരള വികസനപാതയെ മനസിലാക്കാൻ ആദ്യം കാണേണ്ടത് ഫെഡറൽ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സർക്കാരിന്റെ നിലപാടാണ്. കേന്ദ്രസർക്കാർ സംസ്ഥാനങ്ങളെ സാമ്പത്തികമായി ആശ്രിതരാക്കാനുള്ള നീക്കങ്ങൾ ശക്തമാക്കിയപ്പോൾ, കേരളം ഭരണഘടനാപരമായ മാർഗങ്ങൾ തേടി. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അവകാശങ്ങൾ ചോദിച്ചപ്പോൾ അത് യാചനയായല്ല, അവകാശബോധമായാണ് നിലകൊണ്ടത്.
യൂണിയൻ ബജറ്റുകളിൽ കേരളത്തിന് ലഭിക്കേണ്ട പരിഗണന ഇല്ലാതിരുന്നിട്ടും, സംസ്ഥാന സർക്കാർ സ്വന്തം വിഭവങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമായി വിനിയോഗിച്ച് വികസനം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി. ഇത് ഫെഡറൽ സംവിധാനത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു മാതൃകയായി. കേന്ദ്ര സഹായം കുറഞ്ഞിട്ടും കേരളം അതിന്റെ ക്ഷേമരാഷ്ട്ര സ്വഭാവം ഉപേക്ഷിച്ചില്ല. സാമൂഹിക സുരക്ഷാ പെൻഷനുകൾ മുടങ്ങാതെ വിതരണം ചെയ്തു. വയോധികരും വിധവകളും ഭിന്നശേഷിക്കാരും ഉൾപ്പെടെ സമൂഹത്തിലെ ഏറ്റവും ദുർബല വിഭാഗങ്ങൾ ഈ പെൻഷനുകളെ ആശ്രയിച്ചാണ് ജീവിതം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നത് എന്ന തിരിച്ചറിവ് സർക്കാരിന് ഉണ്ടായിരുന്നു.
വിലക്കയറ്റം രൂക്ഷമായ സമയത്തും പൊതുവിതരണ സംവിധാനം ശക്തമായി നിലനിർത്തി. ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുക എന്നത് സാമ്പത്തിക തീരുമാനമല്ല, ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തമാണ് എന്ന നിലപാടാണ് ഇവിടെ പ്രകടമായത്. വിപണിശക്തികൾക്ക് ജനജീവിതം നിർണയിക്കാനുള്ള അവസരം സർക്കാർ നൽകിയില്ല. 

ആരോഗ്യ മേഖലയിലെ മാറ്റങ്ങൾ കേരളത്തിന്റെ കഴിഞ്ഞ ഭരണകാലത്തെ ഏറ്റവും ദൃശ്യമായ നേട്ടങ്ങളിലൊന്നാണ്. ആർദ്രം’ ദൗത്യത്തിലൂടെ പൊതുആരോഗ്യ സംവിധാനത്തെ സമൂലമായി പുനർനിർമ്മിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തെ 680ലധികം പ്രാഥമികാരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങൾ കുടുംബാരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളായി (എഫ്എച്ച്സി) മാറ്റി, മെച്ചപ്പെട്ട കെട്ടിടങ്ങളും ലാബ് സൗകര്യങ്ങളും മൂന്ന് ഡോക്ടർമാരടങ്ങുന്ന സംഘവുമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളാക്കി. പൊതുമേഖലയിൽ ആദ്യമായി റോബോട്ടിക് സർജറി യൂണിറ്റ് സ്ഥാപിച്ചതും മൾട്ടി ഡിസിപ്ലിനറി ട്യൂമർ ബോർഡ് സംവിധാനത്തിലൂടെ കാൻസർ ചികിത്സ ഏകോപിപ്പിച്ചതും ആരോഗ്യരംഗത്തെ നവീകരണ ചിന്തയുടെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. നിപ്പ പോലുള്ള മഹാമാരികളെ ഫലപ്രദമായി നിയന്ത്രിച്ചതിലൂടെ, പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ പോലും പൊതുആരോഗ്യ സംവിധാനത്തിന്റെ കരുത്ത് കേരളം തെളിയിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ സ്വീകരിച്ച സമീപനം രാജ്യത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി. പൊതു വിദ്യാഭ്യാസത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്നതായിരുന്നു സർക്കാരിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. സ്കൂളുകളുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, ഡിജിറ്റൽ ക്ലാസ് മുറികൾ, അധ്യാപക പരിശീലനം — ഇതെല്ലാം ഒരുമിച്ച് നടപ്പാക്കി. കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ കേരളത്തിലെ കാർഷിക മേഖലയെക്കുറിച്ച് ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഇറക്കുമതി ആശ്രിതമായ, ചെറിയ കൃഷിഭൂമിയുള്ള സംസ്ഥാനത്തിന് ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനാകുമോ? ഈ ചോദ്യം വെറും സാമ്പത്തികമായിരുന്നില്ല. വിപണി നിർണയിക്കുന്ന കൃഷിയിലേക്കോ, സംസ്ഥാന പിന്തുണയുള്ള ആത്മപര്യാപ്തതയിലേക്കോ — ഏത് വഴി? കേരളം തെരഞ്ഞെടുത്തത് രണ്ടാമത്തേതാണ്. 

16 ഇനങ്ങളിലുള്ള പച്ചക്കറികൾക്കും പഴങ്ങൾക്കും ഉല്പാദന ചെലവിന് 20% മുകളിലുള്ള അടിസ്ഥാന വില പ്രഖ്യാപിച്ചത് രാജ്യത്ത് ആദ്യമായിരുന്നു. കർഷക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് രൂപീകരിച്ചു. സുഭിക്ഷ കേരളം’ വഴി പരിത്യക്ത ഭൂമി കൃഷിയിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു. ഡിജിറ്റൽ AIMS പോർട്ടൽ, കാർബൺ ന്യൂട്രൽ ഫാം, മൂല്യവർധിത ഉല്പന്നങ്ങൾ, കൃഷിക്കൂട്ടങ്ങൾ — കൃഷിയെ വെറും ഉല്പാദനമേഖലയല്ല, സാമൂഹ്യ‑സാമ്പത്തിക ശക്തിയായി മാറ്റാനുള്ള നീക്കങ്ങളാണ്.
റവന്യൂ വകുപ്പിന് കീഴിൽ അഞ്ച് വര്‍ഷങ്ങളിൽ നടന്നത് സമാനതകളില്ലാത്തതും ദീർഘകാല പ്രാധാന്യവുമുള്ള മുന്നേറ്റങ്ങളാണ്. ‘എന്റെ ഭൂമി’ പോലുള്ള പദ്ധതികളിലൂടെ ഭൂരേഖകളുടെ ഡിജിറ്റൽ പുനർസർവേ ആരംഭിച്ചു. ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ച് അതിർത്തികളും ഉടമസ്ഥാവകാശങ്ങളും വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തി. പട്ടയ വിതരണം വേഗത്തിലാക്കി, ഭൂമിയില്ലാത്തവർക്കും ആദിവാസി സമൂഹങ്ങൾക്കും നിയമപരമായ അവകാശം ഉറപ്പാക്കി. സ്മാർട്ട് വില്ലേജ് ഓഫിസുകളും ഇ‑പോക്കുവരവ് പോലുള്ള സേവനങ്ങളും ജനങ്ങൾക്ക് ഭരണകൂടവുമായി നേരിടേണ്ട ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കുറച്ചു. ഭൂമി രേഖകൾ വ്യക്തമായാൽ മാത്രമേ ഒരു കുടുംബത്തിന് ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ആത്മവിശ്വാസം ഉണ്ടാകൂ എന്ന ബോധ്യമാണ് ഈ നവീകരണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനം.
കേരളത്തിന്റെ വികസന മാതൃകയുടെ ശക്തി ഗ്രാമീണ മേഖലകളിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രകടമാകുന്നത്. തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ അധികാരവും ഉത്തരവാദിത്തവും നൽകി. റോഡുകൾ, കുടിവെള്ള പദ്ധതികൾ, ശുചിത്വ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, സാമൂഹിക ക്ഷേമ പദ്ധതികൾ — എല്ലാം പഞ്ചായത്തുതലത്തിൽ ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പാക്കി.
ലൈഫ് ഭവന പദ്ധതി പോലുള്ള ഇടപെടലുകൾ ലക്ഷക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങൾക്ക് സുരക്ഷിത വാസസ്ഥലം ഒരുക്കി. വീടെന്നത് ആഡംബരമല്ല, അടിസ്ഥാന അവകാശമാണ് എന്ന സന്ദേശമാണ് ഇവിടെ പ്രായോഗികമാക്കിയത്. തൊഴിലില്ലായ്മയും വ്യവസായ വികസനവും രാജ്യവ്യാപകമായ പ്രശ്നങ്ങളാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിലും കേരളം പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും പുതുക്കിപ്പണിയുകയും ചെയ്തു. തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്ന നയങ്ങൾ സർക്കാർ തുടർന്നു. നവീന സംരംഭങ്ങൾക്കും സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്കും അനുയോജ്യമായ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കാൻ സർക്കാർ ഇടപെട്ടു. എന്നാൽ ഈ വികസനം തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങളെ ബലികൊടുക്കുന്ന തരത്തിലായിരുന്നില്ല. വികസനവും സാമൂഹ്യ നീതിയും ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ട് പോകണം എന്നതാണ് ഇവിടെ സ്വീകരിച്ച സമീപനം. 

മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ വികസനം പലപ്പോഴും സ്വകാര്യ മൂലധന താല്പര്യങ്ങൾക്ക് കീഴടങ്ങുമ്പോൾ, കേരളം ജനങ്ങളുടെ ജീവിത നിലവാരമാണ് വികസന മാനദണ്ഡമായി സ്വീകരിച്ചത്. ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, സാമൂഹിക സംരക്ഷണം — ഇവയെല്ലാം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമായി കണ്ടു. കേന്ദ്ര അവഗണനയ്ക്കിടയിലും ഈ മേഖലകളിൽ പിന്മാറ്റം സംഭവിച്ചില്ലെന്നതാണ് കേരളത്തെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്. ഇത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ ദർശനത്തിന്റെ വിജയമാണ്.
വികസനം ഒരു പദ്ധതിയോ പദ്ധതികളുടെ കൂട്ടമോ അല്ല. അത് ഒരു ദിശയാണ്. ആ ദിശ ജനങ്ങളെ മുൻനിർത്തിയുള്ളതായിരിക്കണം. കഴിഞ്ഞ വര്‍ഷങ്ങളില്‍ കേരളം ഈ ദിശയിൽ ഉറച്ചുനിന്നു. ഈ തുടർച്ചയാണ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി. ജനകീയ ഭരണത്തിന്റെ ഈ മാതൃക തുടരുമ്പോഴാണ് കേരളത്തിന് മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിയുക. ഫെഡറൽ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ചും ക്ഷേമരാഷ്ട്രം നിലനിർത്തിയും നവീകരണങ്ങൾ നടപ്പാക്കിയും മുന്നേറിയ ഈ പാത, കേരളത്തിന്റെ ഭാവിക്കും അത്യാവശ്യമാണ്.
കേന്ദ്രത്തിന്റെ അവഗണനയും സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങളും കേരളത്തെ തളർത്തിയില്ല. മറിച്ച് അവയെ മറികടക്കാൻ കഴിയുന്ന ഭരണശേഷി കേരളം തെളിയിച്ചു. എല്ലാ മേഖലയിലും ജനങ്ങളെ മുൻനിർത്തിയുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് ഈ കാലഘട്ടത്തിന്റെ സവിശേഷത. ഇത് വ്യക്തികളുടെ കഥയല്ല, ഒരു ഭരണദർശനത്തിന്റെ കഥയാണ്. ജനങ്ങളോടൊപ്പം നിന്ന സർക്കാരിന്റെ അനുഭവമാണ്. അതിനാലാണ് ഉറപ്പോടെ പറയാൻ കഴിയുന്നത്. കേന്ദ്ര അവഗണനയ്ക്കിടയിലും മുന്നേറിയ കേരളം — ജനകീയ ഇടതുപക്ഷ ഭരണത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ.